บุญกิริยาวัตถุ 10

10 มิ.ย. 2557 16:20 น. | เปิดอ่าน 1,150 | ความคิดเห็น 0

- บุญกิริยาวัตถุ  มาจากภาษาบาลี คือ "ปุญญกริยาวตฺถุ" เมื่อแยกบทแล้วได้ 3  บท ได้แก่  ปุญญ + กริยา + วตฺถุ คือ

  • ปุญญ หมายถึง การงานดี  ที่ชำระความเศร้าหมองเร่าร้อน
  • กริยา หมายถึง ควรทำ
  • วตถุ หมายถึง เป็นเหตุ เป็นที่ตั้งแห่งผลดี

​- เมื่อรวมกันแล้ว แปลความว่า...

  “ความดีที่ควรทำ เพราะ เป็นเหตุเป็นที่ตั้งแห่งผลดี”

บุญกิริยาวัตถุ

- บุญกิริยาวัตถุ แปลว่า หลักแห่งการบำเพ็ญบุญ หรือ ที่ตั้งแห่งการทำบุญ บุญกิริยาวัตถุ โดยย่อมี 3 อย่าง คือ

- ย่อบุญกิริยาวัตถุ  10

  • ทานมัย, ปัตติทานมัย, ปัตตานุโมทนามัย
    • สงเคราะห์ลงเป็น "ทาน"
  • สีลมัย, อปจายนะมัย, เวยยาวัจจะมัย
    •  สงเคราะห์ลงเป็น "ศีล"
  • ธัมมัสสวนมัย, ธัมมเทสนามัย, ทิฏฐุชุกรรม 
    •  สงเคราะห์ลงเป็น "ภาวนา"

หมายความว่า วิธีหรือหลักแห่งการทำบุญในพระพุทธศาสนา เมื่อพูดโดยย่อแล้วก็มีเพียง 3 อย่าง คือ ทาน ศีล และ ภาวนา

แต่ถ้าขยายความให้กว้างออกไป บุญกิริยาวัตถุมี 10 ประการ คือ

  1. ทานมัย บุญเกิดจากการให้ทาน
  2. สีลมัย บุญเกิดจากการรักษาศีล
  3. ภาวนามัย บุญเกิดจากการเจริญภาวนา
  4. อปจายนะมัย บุญเกิดจากการอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้ใหญ่
  5. เวยยาวัจจะมัย บุญเกิดจากการขวนขวายในกิจที่ชอบ
  6. ปัตติทานมัย บุญเกิดจากการให้ส่วนบุญ
  7. ปัตตานุโมทนามัย บุญเกิดจากการอนุโมทนาส่วนบุญ
  8. ธัมมัสสวนมัย บุญเกิดจากการฟังธรรม
  9. ธัมมเทสนามัย บุญเกิดจากการแสดงธรรม
  10. ทิฏฐุชุกรรม การทำความเห็นให้ตรง

- การทำบุญในพระพุทธศาสนา มี 10 อย่างนี้เท่านั้น ไม่ได้มากไปกว่านี้ ถ้านอกไปจากนี้ก็ไม่ใช่บุญในพระพุทธศาสนา

บุญกิริยาวัตถุ 3 ปรากฏใน พระไตรปิฎก แต่ บุญกิริยาวัตถุ 10 ปรากฏในคัมภีร์รุ่นหลัง ๆ คือ "อรรถกถาทีฆนิกาย" และ "อภิธัมมัตถสังคหะ" การที่ท่านขยายบุญกิริยาวัตถุออกเป็น 10 ก็เพื่อให้เข้าใจหลักการทำบุญในพระพุทธศาสนาชัดเจนยิ่งขึ้น

 

บุญกิริยาวัตถุ 10 ย่อลงในบุญกิริยาวัตถุ 3 ดังนี้

  1.  บุญกิริยาวัตถุข้อ 4 และข้อ 5 คือ อปจายนะมัย และ เวยยาวัจจะมัย
    •  จัดเข้าใน ศีล เพราะเข้าในลักษณะของความเรียบร้อย
  2. ​บุญกิริยาวัตถุข้อ 6 และข้อ 7 คือ ปัตติทานมัย และ ปัตตานุโมทนามัย
    • จัดเข้าใน ทาน เพราะเข้าลักษณะการให้
  3. ​บุญกิริยาวัตถุข้อที่ 8 และข้อ 9 คือ ธัมมัสสวนมัย และ ธัมมเทสนามัย
    • จัดเข้าใน ภาวนา เพราะเข้าในลักษณะของการอบรมจิต

​​- ส่วน ทิฏฐุชุกรรม จัดเป็น ภาวนา เพราะเป็นลักษณะของปัญญา เป็น "สัมมาทิฐิ" อันตรงกันข้ามกับ "มิจฉาทิฏฐิ" แต่บางอาจารย์จัดให้ทิฏฐุชุุกรรมเป็นได้ทั้ง ทาน ศีล และภาวนา เพราะการที่คนจะให้ทาน รักษาศีล หรือเจริญภาวนาได้ก็ต่อเมื่อความเห็นชอบตรง มิฉะนั้นแล้วเขาจะไม่ทำบุญไม่ว่าอย่างไหน

คำว่า "มัย" ที่ต่อท้ายบุญกิริยาวัตถุทุกข้อนั้น มาจากคำบาลีว่า "มะยะ" แปลว่า "สำเร็จหรือเกิด" เช่น ทานมัย บุญสำเร็จจากการให้ทาน หรือบุญเกิดจากการให้ทาน

 

ขยายความบุญกิริยาวัตถุ 10

- ในการทำบุญตามหลักพระพุทธศาสนานั้น บางคนก็ทำถูก เพราะเข้าใจในการทำบุญและทำด้วยความมั่นใจเพราะเห็นว่า เป็นบุญ เป็นกุศล เป็นความดี เป็นกรรมดี จึงทำแม้จะสิ้นเปลือง เหน็ดเหนื่อยลำบาก และใช้เวลานานเพียงไรก็ยินดีทำ เพราะเห็นชัดว่าการทำบุญนี้ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ตนและผู้อื่นเป็นอันมาก

แต่บางคนไม่เข้าใจเรื่องบุญ หรือหลักการทำบุญ หรือเข้าใจเพียงบางส่วน เพราะไม่ได้ศึกษาให้เข้าใจ เมื่อผู้อื่นบอกให้ทราบหรือบอกให้ทำอย่างใดก็ทำอย่างนั้น หรือเห็นเขาทำก็ทำบ้าง แต่ไม่เข้าใจในเรื่องของบุญ หรือเข้าใจเพียงบางส่วน อาจจะผิดหรือถูกก็ไม่รู้แน่ 

- แต่ในบางคนก็ทำด้วยความงมงาย และถูกหลอกลวง เพราะไม่รู้หลักการทำบุญที่ถูกต้อง  พุทธศาสนิกชน ส่วนใหญ่จะเข้าใจเรื่องการให้ทานมากกว่าการทำบุญอย่างอื่น แต่ก็มีอยู่ไม่น้อยที่ถูกหลอกลวง หรือ ให้ทานอย่างผิดหลักและได้ผลน้อย


ฉะนั้น จึงควรศึกษาให้เข้าใจถูกต้อง ในเรื่องการทำบุญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะหลักการทำบุญ 10 ย่าง ที่เรียกว่า "บุญกิริยาวัตถุ" เพราะถ้าเข้าใจหลักการทำบุญ 10 อย่างนี้แล้วก็จะได้ทำบุญหรือสร้างความดีอย่างถูกต้อง ไม่งมงาย และได้ผลมาก ไม่เสียทีที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์นับถือพระพุทธศาสนา

 

ข้อความหรือรูปภาพที่ปรากฏอยู่นี้ เกิดจากการแสดงความคิดเห็นและถูกส่งขึ้นกระดานข่าวโดยอัตโนมัติจากบุคคลทั่วไป ซึ่ง STARCLIPNEWS.com มิได้มีส่วนร่วมรู้เห็น ตรวจสอบ หรือพิสูจน์ข้อเท็จจริงใดๆ ทั้งสิ้น หากท่านพบเห็นข้อความ หรือรูปภาพในกระทู้ที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้งทีมงานเพื่อทราบในการดำเนินการต่อไป