"วิปลาส" วิปัลลาส 3

16 มิ.ย. 2557 16:37 น. | เปิดอ่าน 1,533 | ความคิดเห็น 0

 

"วิ ป ล า ส"  วิ ปั ล ล า ส 3

- วิปลาส คือ ความรู้ที่คลาดเคลื่อน ความรู้ที่ผันแปรผิดพลาดไปจากความเป็นจริง หมายถึง ความรู้คลาดเคลื่อนขั้นพื้นฐาน ที่นำไปสู่ความเข้าใจผิด หลงผิด การลวงตัวเอง วางใจ วางท่าที ประพฤติปฏิบัติไม่ถูกต้อง ต่อโลก ต่อชีวิต ต่อสิ่งทั้งหลายทั้งปวง และเป็นเครื่องกีดกั้นขัดขวางบังตา ไม่ให้มองเห็นสัจสภาวะ 


"วิ ป ล า ส"  วิ ปั ล ล า ส มี 3 อย่าง คือ 

1. สัญญาวิปลาส

  • คือ สัญญาคลาดเคลื่อน หมายรู้ผิดพลาดปากความเป็นจริง 

2. จิตวิปลาส

  • คือ จิตคลาดเคลื่อน ความคิดผิดพลาดจากความเป็นจริง 

3. ทิฏฐิวิปลาส

  • คือ ทิฏฐิคลาดเคลื่อน ความเห็นผิดพลาดไปจากความเป็นจริง 

 

1. สัญญาวิปลาส 

- หมายรู้คลาดเคลื่อน เช่น คนตกใจเห็นเชือกเป็น งู กา และกวางป่า มองหุ่นฟางสวมเสื้อ กาวเกงมีหม้อครอบ เห็นเป็นคนเฝ้านา คนหลงทางเห็นทิศเหนือเป็นทิศใต้ เห็นทิศใต้เป็นทิศเหนือ คนเห็นแสงไฟโฆษณากระพริบอยู่กับที่กลายเป็นไฟวิ่ง เป็นต้น 

2. จิตวิปลาส 

ความคิดคลาดเคลื่อน เช่น คนบ้าคิดเอาหญ้าเป็นอาหารของตน คนจิตฟั่นเฟือนมองเห็นคนเข้ามาหาว่าเขาจะทำร้ายตน คนเป็นเงาเคลื่อนไหวในที่มืดสลัว คิดวาดภาพเป็นผีหลอก กระต่ายตื่นตูม ได้ยินเสียงลูกมะพร้าวหล่น คิดวาดภาพเป็นว่าโลกกำลังแตก เป็นต้น 

3. ทิฏฐิวิปลาส 

- ความเห็นคลาดเคลื่อน ตามปกติ สืบเนื่องมาจากสัญญาวิปลาสและจิตวิปลาสนั่นเอง เมื่อหมายรู้ผิดอย่างไร ก็เห็นผิดไปตามนั้น เมื่อคิดวาดภาพเคลื่อนคลาดไปอย่างไร ก็พลอยเห็นผิด เชื่อถือผิดพลาดไปตามอย่างนั้น 

- ยกตัวอย่าง เช่น เมื่อหมายรู้ผิดว่าเชือกเป็นงู ก็อาจลงความเห็นยึดถือว่าสถานที่บริเวณนั้นมีงูหรือมีงูชุม เมื่อหมายรู้ว่าผืนแผ่นดินเรียบราบขยายออกไปเป็นเส้นตรง ก็ลงความเห็นยึดถือว่าโลกแบน เมื่อคิดไปว่าสิ่งทั้งหลายเกิดขึ้น เป็นไป เคลื่อนไหวต่าง ๆ ก็ต้องมีผู้จัดแจงผลักดัน ก็จึงลงความเห็นยึดถือว่าฟ้าร้อง ฟ้าผ่า แผ่นดินไหว ฝนตก น้ำท่วม มีเทพเจ้าประจำอยู่และคอยบันดาล เป็นต้น 

- ตัวอย่างที่กล่าวมานี้ เป็นขั้นหยาบ ๆ ที่เห็นง่าย ๆ อาจเรียกอย่างภาษาพูดว่า เป็นความวิปลาสขั้นวิปริต 

 

ส่วนในทางธรรม 

- ท่านมองความหมายของวิปลาสอย่างละเอียดถึงขั้นพื้นฐาน หมายถึง ความรู้คลาดเคลื่อนชนิดที่มิใช่มีเฉพาะในบางคนบางกลุ่มเท่านั้น แต่มีในคนทั่วไปแทบทั้งหมดอย่างไม่รู้ตัว คนทั้งหลายตกอยู่ใต้อิทธิพลครอบงำของมัน และวิปลาสทั้ง 3 ชนิดนี้ จะสอดคล้องประสานกันเป็นชุดเดียว วิปลาสขั้นละเอียดหรือขั้นพื้นฐานนั้น พึงเป็นตามบาลี ดังนี้ 

 

ภิกษุทั้งหลาย สัญญาวิปลาส จิตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาส 

- มี 4 อย่าง ดังนี้ มีอย่างอะไรบ้าง? 

  • สัญญาวิปลาส จิตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาส
    • ในสิ่งที่ ไม่เที่ยง ว่าเที่ยง 
  • สัญญาวิปลาส จิตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาส
    • ในสิ่งที่ เป็นทุกข์ ว่าเป็นสุข 
  • สัญญาวิปลาส จิตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาส
    • ในสิ่งที่ ไม่ใช่ตัวตน ว่าตัวตน 
  • ​สัญญาวิปลาส จิตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาส
    • ในสิ่งที่ ไม่งาม ว่างาม 

​​

 

 


 

- "วิปลาส" เหล่านี้เป็นอุปสรรคต่อการฝึกอบรมเจริญปัญญา และก็เป้าหมายของการฝึกอบรมเจริญปัญญาที่จะกำจัดมันเสีย การพัฒนาความรู้และเจริญปัญญาตามวิธีที่กล่าวไว้ในพุทธธรรม ล้วนช่วยแก้ไขบรรเทาและกำจัดวิปลาสได้ทั้งนั้น

- โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ "โยนิโสมนสิการ" แบบสืบสาวหาเหตุปัจจัย และแยกแยะองค์ ประกอบตรวจดูสภาวะโดยมีสติพร้อมอยู่

 

 

 

 


 

ข้อความหรือรูปภาพที่ปรากฏอยู่นี้ เกิดจากการแสดงความคิดเห็นและถูกส่งขึ้นกระดานข่าวโดยอัตโนมัติจากบุคคลทั่วไป ซึ่ง STARCLIPNEWS.com มิได้มีส่วนร่วมรู้เห็น ตรวจสอบ หรือพิสูจน์ข้อเท็จจริงใดๆ ทั้งสิ้น หากท่านพบเห็นข้อความ หรือรูปภาพในกระทู้ที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้งทีมงานเพื่อทราบในการดำเนินการต่อไป