พุทธเจดีย์

16 ก.ย. 2557 15:59 น. | เปิดอ่าน 780 | ความคิดเห็น 0

 

- เจดีย์ หมายถึง สิ่งก่อสร้างหรือสิ่งของที่สร้างขึ้น เพื่อเป็นที่เคารพบูชาระลึกถึง สถูป หมายถึงสิ่งก่อสร้างเหนือหลุมฝังศพ หรือสร้างขึ้นเพื่อบรรจุอัฐิธาตุของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว เพื่อให้ลูกหลานและผู้เคารพนับถือได้สักการบูชา ถือกันว่ามีบุคคลที่ควรบรรจุอัฐิธาตุไว้ในสถูปเพื่อเป็นที่สักการะของมหาชนอยู่เพียง 4 พวก เรียกว่า ถูปารหบุคคล ได้แก่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า พระอรหันตสาวก และพระเจ้าจักรพรรดิ์

 

- เมื่อพูดถึงพุทธเจดีย์  หลายท่านคงนึกถึงสิ่งก่อสร้างที่ก่ออิฐถือปูน  มีรูปร่างดังลอมฟ่าง  มีสัณฐานทรงกลมยอดแหลม  ภายในบรรจุสิ่งที่นับถือ  มีพระบรมธาตุเป็นต้น แต่ความจริงแล้ว  ที่เรียกว่า พุทธเจดีย์  นั้นไม่ได้เจาะจงว่า  จะต้องเป็นสิ่งก่อสร้างที่มีรูปพรรณสัณฐานดังกล่าวแล้ว  แม้เป็นสถานที่ที่มีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธองค์ หรือเป็นพระพุทธรูปก็จัดเป็นพุทธเจดีย์ทั้งสิ้น

 

พุทธเจดีย์แบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่

1. พระธาตุเจดีย์ 

- คือ พระบรมธาตุ หรือพระบรมสารีริกธาตุ ที่โทณพราหมณ์ แจกแก่กษัตริย์เมืองต่าง ๆ  8 นคร มีพระเจ้าอชาตศัตรูแห่งมคธ  เป็นต้น ได้นำไปบรรจุไว้ในสถูป  เพื่อสักการบูชา  จัดเป็นพระธาตุเจดีย์

 

2. บริโภคเจดีย์

- ได้แก่  สังเวชนียสถาน 4 แห่ง  คือ สถานที่ประสูติ สถานที่ตรัสรู้อนุตรสัมมาสัมโพธิญาณ  สถานที่ทรงแสดงปฐมเทศนา และสุดท้ายสถานที่เสด็จดับขันธปรินิพพาน

สังเวชนียสถาน 4 แห่งนี้ จัดเป็นบริโภคเจดีย์ตามพระพุทธานุญาตและเมื่อนับรวมพระสรีรังคาร คือ เถ้าถ่านที่ถวายพระเพลิงพุทธสรีระที่โมริยกษัตริย์ แห่งเมืองปิปผลิวัน  องค์หนึ่งและตุมพะทะนาน  ที่โทณพราหมณ์ใช้ตวงพระบรมธาตุแจกเจ้านครทั้ง 4 มีพระเจ้าอชาตศัตรู  แห่งมคธรัฐ เป็นต้น  ซึ่งโทณพราหมณ์ได้รับไป  โดยนำไปสร้างพระสถูปบรรจุไว้  ณ  เมืองกุสินาราองค์หนึ่ง  

พระสถูปทั้ง 2 องค์นี้ก็นับเป็นบริโภคเจดีย์  เพราะเนื่องด้วยพระพุทธองค์เมื่อรวมกับสังเวชนียสถานทั้ง 4 แห่ง  จึงเป็นบริโภคเจดีย์ในชั้นแรก 6 แห่งด้วยกัน ต่อมาชนะชั้นหลังได้นับเอาบาตร จีวร และบริวาร  มีธมกรก เป็นต้นก็ดีเสนาสนะ เตียวตั่ง และกุฏีวิหาร  ที่พระพุทธองค์ทรงบริโภคก็ดี  เป็นบริโภคเจดีย์ทั้งสิ้น

 

3. พระธรรมเจดีย์

- คือ พระเจดีย์ที่บรรจุพระธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ กล่าวคือ วิญญูชนทั้งหลายมีศรัทธาตั้งมั่นในพระพุทธศาสนา  ใคร่จะบูชาบริโภคเจดีย์ และพระบรมธาตุเจดีย์ แต่พระเจดีย์ดังกล่าวอยู่ไงไกลจนไม่สามารถจะไปบูชาได้  จึงได้สร้างเจดีย์ขึ้น  แต่ไม่อาจจะหาพระบรมธาตุมาบรรจุได้  หรือไม่มีพระบรมธาตุจะบรรจุ จึงถือเอา พุทธวจนะ คือ พระธรรม  จดจารจารึกลงบนแผ่นทอง  เงินและศิลา  แล้วบรรจุไว้ในพระเจดีย์  พระธรรมที่มักใช้จารจารึกได้แก่  หัวใจของพระพุทธศาสนาที่ว่า...

 

“เย ธมฺม เหตุปฺปภวา เตสํ ตถาคโต (อาห) เตลัญฺจโย  นิโรโธจ เอวํ วาที มหาสมโณ” แม้เมื่อมีการจดจารึกพระธรรมวินัยลงเป็นตัวอักษรแล้ว  ก็นับถือคัมภีร์พระไตรปิฎกว่า เป็นพระธรรมเจดีย์ด้วย

 

4. อุเทสิกเจดีย์  

- คือ เป็นสิ่งที่สร้างขึ้นด้วยเจตนาอุทิศต่อพระพุทธเจ้า  เช่น พระพุทธปฏิมากร  หรือ พระพุทธรูปปางต่าง ๆ รวมถึงพระพุทธบาท เป็นต้นเพื่อยังความปีติศรัทธาเลื่อมใสแก่ผู้พบเห็น  ให้เกิดกุศลจิต  จึงน้อมนำเอาเงินทอง ศิลา โลหะ และไม้แก่น เป็นต้น  มาสร้างเป็นพระพุทธรูป เป็นต้น  เรียกว่า อุเทสิกเจดีย์

 

 

 


 

ข้อความหรือรูปภาพที่ปรากฏอยู่นี้ เกิดจากการแสดงความคิดเห็นและถูกส่งขึ้นกระดานข่าวโดยอัตโนมัติจากบุคคลทั่วไป ซึ่ง STARCLIPNEWS.com มิได้มีส่วนร่วมรู้เห็น ตรวจสอบ หรือพิสูจน์ข้อเท็จจริงใดๆ ทั้งสิ้น หากท่านพบเห็นข้อความ หรือรูปภาพในกระทู้ที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้งทีมงานเพื่อทราบในการดำเนินการต่อไป