บุญเกิดที่ไหน

12 ม.ค. 2558 15:12 น. | เปิดอ่าน 597 | ความคิดเห็น 0

 

บุญเกิดที่ไหน 

- คำตอบ คือ บุญเกิดได้ทุกที่ทุกเวลาที่เราเกิด กุศลจิต 

- ในทางพระอภิธรรม ท่านได้กล่าวไว้ว่าดังนี้ กุศลจิต เป็นจิตที่ไม่เศร้าหมอง ไม่เร่าร้อน เป็น จิตที่ดีงาม ที่ฉลาด ที่สะอาด ที่ปราศจากโทษ และให้ผลเป็นสุข มี อรรถ 5 ประการ คือ 

1. อาโรคยตฺถ (ไม่มีโรค) คือ ไม่มีราคะเป็นต้น ราคะ โทสะ โมหะ นี้เรียกว่า โรคเพราะเสียดแทงจิตตสันดานของสัตว์ทั้งหลาย 

2. สุนฺทรตฺถ (ดีงาม) คือ เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์ทั้งหลาย 

​3. เฉกตฺถ (ฉลาด เรียบร้อย) คือ ผู้ที่มีจิตใจเป็นกุศลย่อมมีกิริยาวาจาสุภาพเรียบร้อย 

​4. อนวชฺชตฺถ (ไม่มีโทษ) คือ ไม่มีโทษอันพึงติเตียนได้ 

​5. สุขวิปากตฺถ (ผลที่ดี) คือ ให้ผลอันเป็นสุขพึงปรารถนาได้

- เหตุให้กุศลจิตเกิดขึ้น ได้แก่ โยนิโสมนสิการ 

 

โยนิโสมนสิการ 

- คือ การพิจารณาโดยแยบคาย พิจารณาให้ลึกซึ้งถึงสภาพแห่งความเป็นจริงในอารมณ์นั้น ๆ  โยนิโสมนสิการนี้ย่อมเกิดโดยอาศัยเหตุ 5 ประการ คือ 

1. ปุพฺเพ จ กตปุญฺญตา คือ เคยทำบุญไว้แต่ปางก่อน 

2. ปฏิรูปเทสวาส คือ อยู่ในประเทศที่สมควร คือ ประเทศที่มีสัปบุรุษ 

3. สปฺปุริสูปนิสฺสย คือ คบหาสมาคมกับสัปบุรุษ 

4. สทฺธมฺมสฺสวน คือ ฟังธรรมของสัปบุรุษ 

5. อตฺตาสมฺนาปณิธิ คือ ตั้งตนไว้ชอบ 

- เหตุให้เกิดโยนิโสมนสิการ 5 ประการ ได้แก่ ประการที่ 1 เป็นอดีตกรรม ส่วนอีก 4 ประการ ที่เหลือ เป็นปัจจุบันกรรม 


บุญกิริยาวัตถุ 10

- บุญกิริยาวัตถุ แปลว่า ความดีที่ควรกระทำ เพราะเป็นเหตุเป็นที่ตั้งแห่งผลดีให้เกิดขึ้น เป็นสิ่งที่ให้บุญเป็นกุศล บุญกิริยาวัตถุมี 10 ประการ ได้แก่ 

1. ทานมัย คือ บุญสำเร็จด้วยการบริจาคทาน คือ การให้สิ่งที่เป็นประโยชน์สุขแก่ผู้ที่ได้รับ 

2. สีลมัย คือ บุญสำเร็จด้วยการรักษาศีล คือ รักษา กาย วาจา ใจ ให้เป็นปกติ ไม่เป็นการเบียดเบียนผู้อื่น 

3. ภาวนามัย คือ บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา คือการอบรมจิตใจให้กุศลอันประเสริฐ เกิดขึ้นและให้เจริญยิ่งขึ้นด้วย 

4. อปจายนมัย คือ บุญสำเร็จด้วยประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ คือ การแสดงคารวะและอ่อนน้อม แก่ผู้ที่เจริญด้วย ชาติวุฒิ วัยวุฒิ คุณวุฒิ 

5. เวยยาวัจจมัย คือ บุญสำเร็จด้วยการขวนขวายในกิจที่ชอบคือสงเคราะห์ช่วยเหลือกิจการ ที่เกี่ยวข้องได้แก่ ปริยัติ และ ปฏิบัติ 

6. ปัตติทานมัย คือ บุญสำเร็จด้วยการแบ่งส่วนบุญให้แก่ผู้อื่น คือ อุทิศส่วนกุศลให้ผู้มีคุณตลอด จนสรรพสัตว์ทั้งหลาย 

7. ปัตตานุโมทนามัย คือ บุญสำเร็จด้วยการอนุโมทนาส่วนบุญของผู้อื่น คือ การเห็นดีเห็น ชอบและคล้อยตามด้วยความอิ่มใจในส่วนบุญที่มีผู้อุทิศให้นั้น 

8. ธัมมัสสวนมัย คือ บุญสำเร็จด้วยการฟังธรรม คือ ตั้งใจสดับตรับฟังพระธรรมเทศนา แม้ฟังการสั่งสอนวิชาทางโลกที่ไม่มีโทษ ก็สงเคราะห์เข้าข้อนี้ 

9. ธัมมเทสนามัย คือ บุญสำเร็จด้วยการแสดงธรรมให้ผู้อื่นฟัง คือ การแสดงธรรมแก่ผู้ที่ประสงค์ฟังธรรม แม้การสั่งสอนวิชาทางโลกที่ไม่มีโทษก็สงเคราะห์เข้าในข้อนี้ 

10. ทิฏฐุชุกัมม คือ การทำความเห็นให้ถูกต้องตรงตามความเป็นจริง อย่างน้อยก็ต้องถึง กัมมัสสกตาปัญญา คือ รู้ว่าสัตว์มีกรรมเป็นของตน ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว เป็นต้น 

- บุญกิริยาวัตถุ 10 นี้ เมื่อสงเคระห์ลงในประเภท ทาน ศีล ภาวนา แล้ว ก็สามารถจำแนกได้ดังนี้ 

  • ปัตติทานมัย กับ ปัตตานุโมทนามัย สงเคราะห์ลงใน ทานมัย 
  • อปจายนมัย กับ เวยยาวัจจมัย สงเคราะห์ลงใน สีลมัย 
  • ธัมมัสสวนมัย กับ ธัมมเทสนามัย และ ทิฏฐุชุกัมม สงเคราะห์ลงใน ภาวนามัย 

อีกนัยหนึ่ง ตามนัยแห่งพุทธภาษิตอรรถกถาแสดงว่า ธัมมัสสวนมัย กับธัมมเทศนามัย  สงเคราะห์ลงในทานก็ได้ ดังที่พระพุทธองค์ทรงเทศนาว่า...

 

"สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ" การให้ธรรมย่อมชนะการให้ทั้งปวง 

 

 

 

 


 

ข้อความหรือรูปภาพที่ปรากฏอยู่นี้ เกิดจากการแสดงความคิดเห็นและถูกส่งขึ้นกระดานข่าวโดยอัตโนมัติจากบุคคลทั่วไป ซึ่ง STARCLIPNEWS.com มิได้มีส่วนร่วมรู้เห็น ตรวจสอบ หรือพิสูจน์ข้อเท็จจริงใดๆ ทั้งสิ้น หากท่านพบเห็นข้อความ หรือรูปภาพในกระทู้ที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้งทีมงานเพื่อทราบในการดำเนินการต่อไป