การประเคนพระ

17 มี.ค. 2557 17:12 น. | เปิดอ่าน 1,255 | ความคิดเห็น 0

 

- ปัจจุบันเด็กวัยรุ่นห่างไกลวัดวาอาราม "การทำบุญ" ผู้หลักผู้ใหญ่จึงต้องปลูกฝังให้รับรู้ บางครั้ง "การประเคนพระ" ยังทำไม่ถูกต้องเลย

- "การประเคนพระ" หมายถึง การถวายสิ่งของให้พระภิกษุได้รับถึงมือด้วยอาการเคารพ คือ ด้วยกิริยาอาการที่แสดงถึงความมีศรัทธาเลื่อมใส มีความเคารพอ่อนน้อมถ่อมตนต่อพระภิกษุผู้รับประเคนนั้นเป็นอย่างดี

- สิ่งของที่ประเคนนั้น ต้องเป็นสิ่งของอันสมควรแก่สมณบริโภค พระภิกษุจะได้บริโภคใช้สอยได้โดยไม่มีโทษทางพระวินัยพุทธบัญญัติ และไม่มีสิ่งของที่พระพุทธองค์ทรงห้ามพระภิกษุจับต้อง

 


- อาหารที่ไม่ควรแก่สมณบริโภคได้แก่ เนื้อ ๑๐ ชนิด และอาหารที่ปรุงด้วยเนื้อ ๑๐ ชนิด

๑. เนื้อมนุษย์รวมถึงเลือดมนุษย์ด้วย 

๒. เนื้อช้าง

๓. เนื้อม้า

๔. เนื้อสุนัข

๕. เนื้องู

๖. เนื้อราชสีห์ (สิงโต)

๗. เนื้อเสือโคร่ง

๘. เนื้อเสือเหลือง

๙. เนื้อหมี

๑๐. เนื้อเสือดาว

 

- ส่วนเนื้อสัตว์นอกเหนือจากนี้ถ้าเป็นเนื้อที่ยังดิบ (ยังไม่สุกด้วยความร้อนจากไฟ) ทรงห้ามฉัน ถ้าสุกแล้วอนุญาตให้ฉันได้ และเนื้อสัตว์ที่ฆ่าเจาะจงทำถวายพระภิกษุสามเณร ถ้าพระภิกษุไม่ได้เห็นการฆ่านั้น ไม่ได้ยินมาก่อนว่าฆ่าเจาะจง ไม่ได้สงสัยว่าเขาฆ่าเพื่อเป็นของเฉพาะเจาะจงแก่ตนก็ขบฉันได้ไม่มีโทษ

 

- ถ้าเป็นของเคี้ยวของฉันหรือประเภทอาหาร ต้องประเคนเฉพาะในกาล ตั้งแต่เช้าถึงเที่ยงวันเท่านั้น ในเวลาวิกาล ตั้งแต่เที่ยงวันไปจนถึงย่ำรุ่งของวันใหม่ ไม่ควรนำมาประเคน

 


 

ลักษณะ "การประเคนพระ" ที่ถูกต้อง ประกอบด้วยลักษณะ ๕ ประการ ดังนี้

๑. สิ่งของที่จะประเคนนั้น ต้องไม่ใหญ่หรือหนักเกินไป เป็นสิ่งของที่คนปกติคนเดียวยกไหว โดยต้องยกสิ่งของนั้นให้ขึ้นพ้นจากพื้นที่สิ่งของนั้นตั้งอยู่

 

๒. ผู้ประเคนต้องเข้ามาใน "หัตถบาส" คือ อยู่ห่างจากพระภิกษุผู้รับประเคนไม่เกิน ๑ ศอก หรือพึงนำของประเคนเข้าไปให้ใกล้พระผู้รับประเคนประมาณ 1 ศอก จะนั่งหรือยืนแล้วแต่สถานที่ที่พระภิกษุนั้นอำนวย

 

๓. ผู้ประเคนน้อมสิ่งของนั้นเข้ามาถวายด้วยกิริยาอาการแสดงความเคารพ

 

๔. กิริยาอาการที่น้อมสิ่งของเข้ามาถวายนั้น จะส่งถวายด้วยมือก็ได้ หรือจะตักส่งถวายด้วยของเนื่องด้วยกาย เช่น ใช้ทัพพีตักถวายก็ได้

 

๕. พระภิกษุผู้รับประเคน จะรับด้วยมือก็ได้ จะเอาผ้าทอดรับก็ได้ หรือจะเอาภาชนะรับ เช่น เอาบาตรหรือจานรับสิ่งของที่เขาตักถวายก็ได้

 


 

วิธีประเคนสำหรับ "ผู้ชาย" และ "ผู้หญิง" มีข้อปฏิบัติต่างกัน ดังนี้

๑. ผู้ประเคนเป็นชาย พึงนั่งคุกเข่าหรือยืนตามความเหมาะสม ยกสิ่งของนั้นด้วยมือทั้งสอง น้อมสิ่งของนั้นเข้าไปใกล้พระผู้รับประเคน โดยยกให้พ้นจากพื้นส่งถวายถึงมือพระผู้รับประเคน เมื่อถวายเสร็จแล้ว พึงไหว้หรือกราบ แล้วแต่สถานที่อำนวย ด้วยอาการแสดงความเคารพทุกครั้ง

 

๒. ผู้ประเคนเป็นหญิง พึงรอให้พระผู้รับประเคนปูผ้าสำหรับรับประเคนก่อน แล้วจึงยกสิ่งของที่ประเคนนั้นวางบนผ้าสำหรับรับประเคน จะยืนหรือนั่งพับเพียบตามความเหมาะสมแก่สถานที่ เมื่อพระผู้รับประเคนจับผ้าที่ทอดแล้ว จึงยกสิ่งของนั้นด้วยมือทั้งสอง น้อมเข้าไปใกล้แล้ววางสิ่งของที่จะประเคนบนผืนผ้า เมื่อประเคนเสร็จแล้ว พึงไหว้หรือกราบด้วยอาการแสดงความเคารพทุกครั้ง

 


 

สิ่งของที่ประเคนพระภิกษุสงฆ์ได้เวลาก่อนเที่ยง คือ 

- เครื่องไทยธรรม ประเภทอาหารคาวหวานทุกชนิด ได้แก่

๑. อาหารสด เช่น อาหารคาว อาหารหวาน รวมทั้งผลไม้ทุกชนิด

๒. อาหารแห้ง เช่น ปลาเค็ม เนื้อเค็ม ข้าวสาร ฯลฯ

๓. อาหารเครื่องกระป๋องทุกประเภท เช่น นม โอวัลติน ปลากระป๋อง ถ้าจะนำไปถวายหลังเที่ยงวันไปแล้วนิยมเพียงแต่แจ้งให้พระภิกษุรับทราบ แล้วมอบสิ่งของดังกล่าวให้ลูกศิษย์ของท่านเก็บรักษาไว้ถวายท่านในวันต่อไป

 


 

สิ่งของที่ประเคนพระภิกษุสงฆ์ได้ตลอดเวลา คือ

- เครื่องดื่มทุกชนิด ประเภทเครื่องยาบำบัดป่วยไข้ หรือประเภทเภสัชที่พระพุทธองค์ทรงบัญญัติไว้ คือ เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย

 


 

สิ่งของที่ทรงห้ามมิให้ภิกษุจับต้อง

- ทรงเรียกสิ่งของดังกล่าวว่า "วัตถุอนามาส" จึงไม่นิยมนำไปประเคนถวายพระภิกษุมี ดังต่อไปนี้

๑. ผู้หญิง รวมทั้งเครื่องแต่งกายหญิง รูปภาพผู้หญิง รูปปั้นผู้หญิงทุกชนิด

๒. รัตนะ ๑๐ ประการ คือ เงิน ทอง แก้วมุกดา แก้วมณี แก้วประพาฬ ทับทิม บุษราคัม สังข์ (ที่เลี่ยมทอง) ศิลา เช่น หยก และโมรา เป็นต้น

๓. เครื่องศัตราวุธ ทุกชนิดอันเป็นเครื่องทำลายชีวิต

๔. เครื่องดักสัตว์บก สัตว์น้ำ ทุกอย่าง ทุกชนิด

๕. เครื่องประโคมดนตรี ทุกอย่าง ทุกชนิด

๖. ข้าวเปลือก และผลไม้ที่เกิดอยู่กับที่

 


 

- ข้อที่ควรระวังอย่างยิ่ง สิ่งของที่ประเคนแล้วนั้น ห้ามคฤหัสถ์ทั้งหญิงหรือชายไปจับต้อง หากเผลอไปจับต้อง ถือว่าขาดการประเคน ต้องประเคนสิ่งของนั้นเสียใหม่ จึงจะไม่เกิดโทษทางพระวินัยแก่พระภิกษุ

 

 

 

 

ข้อความหรือรูปภาพที่ปรากฏอยู่นี้ เกิดจากการแสดงความคิดเห็นและถูกส่งขึ้นกระดานข่าวโดยอัตโนมัติจากบุคคลทั่วไป ซึ่ง STARCLIPNEWS.com มิได้มีส่วนร่วมรู้เห็น ตรวจสอบ หรือพิสูจน์ข้อเท็จจริงใดๆ ทั้งสิ้น หากท่านพบเห็นข้อความ หรือรูปภาพในกระทู้ที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้งทีมงานเพื่อทราบในการดำเนินการต่อไป