วิชชาจรณสัมปันโน (1)

16 เม.ย. 2558 15:09 น. | เปิดอ่าน 1,430 | ความคิดเห็น 0

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก

 

- บัดนี้ จะแสดงธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้นก็ขอให้ทุก ๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ ตั้งใจสำรวมกายวาจาใจให้เป็นศีล ทำสมาธิในการฟัง เพื่อให้ได้ปัญญาในธรรม 

 

- จะแสดงพระพุทธคุณนำในบทว่า วิชชาจรณสัมปันโน พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นทรงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ ได้แสดงวิชชาและจรณะมาตอนหนึ่งแล้ว จะได้แสดงในข้อว่าจรณะ ตามที่ท่านพระอานนท์ได้แสดง ที่พระธรรมสังคาหกาจารย์ร้อยกรองไว้ใน เสขะพลสูตร ซึ่งมีความโดยย่อว่า ครั้งหนึ่งเมื่อพระพุทธเจ้าทรงได้รับเชิญเสด็จไปประทับเป็นครั้งแรกในสัณฐาคาร คือ อาคารอันเป็นที่ประชุมของเจ้าศากยะในกรุงกบิลพัสดุ์ ซึ่งได้สร้างขึ้นใหม่ยังมิได้ใช้สอย 

 

- พระพุทธเจ้าพร้อมทั้งหมู่สงฆ์ก็ได้เสด็จไปประทับที่สัณฐาคาร ได้ตรัสแสดงธรรมแก่เจ้าศากยะทั้งหลายเป็นอันมาก แล้วได้โปรดให้ท่านพระอานนท์แสดง เสขะปฏิปทา แก่เจ้าศากยะทั้งหลายต่อไป พระองค์ก็ได้ทรงประทับพักผ่อนพระอิริยาบถโดยสีหไสยา ท่านพระอานนท์จึงได้แสดง เสขะปฏิปทา คือ ข้อปฏิบัติที่ทำให้เป็นเสขะบุคคล หรือข้อปฏิบัติของเสขะบุคคล 

 

เสขะบุคคล 

- อัน เสขะบุคคล นั้นก็หมายถึง ท่านผู้ตั้งอยู่ในโสดาปฏิมรรค จนถึงท่านผู้ตั้งอยู่ในอรหัตตมรรค ตามศัพท์ว่า เสขะ ก็แปลว่า ผู้ศึกษา แต่เสขะคือผู้ศึกษาในพุทธศาสนานั้น มีความหมายสูงดังที่กล่าว ส่วนที่ต่ำลงมาคือยังไม่เป็นโสดาบันบุคคล ยังเป็นบุถุชน เรียกว่าเสขะก็มิใช่ อเสขะก็มิใช่ และท่านผู้ตั้งอยู่ในอรหัตตผลเป็นพระอรหันต์ จึงเรียกว่า อเสขะ ที่แปลว่า ผู้ไม่ต้องศึกษา คือเป็นผู้จบการศึกษาแล้ว 

 

- ท่านพระอานนท์ก็ได้รับพระพุทธบัญชาแสดง เสขะปฏิปทา 15 ประการแก่เจ้าศากยะทั้งหลาย และในตอนท้ายก็ได้กล่าวว่าเสขะปฏิปทาทั้ง 15 ประการนี้ ก็เป็นจรณะ คือ ข้อปฏิบัติเครื่องดำเนินถึงวิชชา เพราะฉะนั้นในการแสดงอธิบายจรณะในพระพุทธคุณบทนี้ จึงมักจะยกเอา จรณะ 15 ตามที่ท่านพระอานนท์ได้แสดงดังที่เล่ามากันโดยมาก 

 

เสขะปฏิปทา 15

- จรณะ หรือ เสขะปฏิปทา 15 ประการนี้ ก็คือ สีลสัมปทา ถึงพร้อมด้วยศีล อินทรียสังวร ความสำรวมอินทรีย์ โภชเนมัตตัญญุตา ความรู้ประมาณในภัตตาหาร ชาคริยานุโยค ความประกอบความเพียรเป็นเครื่องตื่นอยู่ นี้ 4 ประการ และสัทธรรมอีก 7 ประการ อันได้แก่ สัทธา หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ วิริยะ สติ  ปัญญา รวมเป็น 7 ประการกับ รูปฌานที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 อีก 4 ประการ ก็รวมเป็น 15 ประการ

 

- และโดยที่ได้แสดงจรณะ 10 ประการมาแล้วตามที่พระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงเอง เพราะฉะนั้น จึงได้แสดงอธิบายไปแล้วหลายข้อ จึงจะไม่แสดงอธิบายข้อที่ซ้ำกัน สีลสัมปทาถึงพร้อมด้วยศีล กับอินทรียสังวรความสำรวมอินทรีย์ ได้แสดงอธิบายแล้ว 

 

 

 


 

ข้อความหรือรูปภาพที่ปรากฏอยู่นี้ เกิดจากการแสดงความคิดเห็นและถูกส่งขึ้นกระดานข่าวโดยอัตโนมัติจากบุคคลทั่วไป ซึ่ง STARCLIPNEWS.com มิได้มีส่วนร่วมรู้เห็น ตรวจสอบ หรือพิสูจน์ข้อเท็จจริงใดๆ ทั้งสิ้น หากท่านพบเห็นข้อความ หรือรูปภาพในกระทู้ที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้งทีมงานเพื่อทราบในการดำเนินการต่อไป